Құрылымы

Негізгі бөлімшелер

Қорлар құру бөлімі

Бөлім идеологиясы – еліміздегі бас кітапхананың кітапханалық қорын сақтау мен қалыптастырудың ғылыми негіздегі саясатын әзірлеу. Қор құрудағы басымдық болып табылатындар - Қазақстанда жасалған ақпараттар жинағы және Қазақстан жайындағы, оның жетістіктері, табиғаты, географиясы, өндірісі, қоғамы мен мәдениеті - еліміздің имиджін халықаралық аренаға жеткізетіндердің барлығы.

Дәстүрлі жинақтаумен қатар электронды толымдау бағытында да төмендегідей істер атқарылады:

·Ақылы он-лайн ресурстар (Мәліметтер базасы) сапасын бағалау, лицензиялау мүмкіндігіне, жинақтау саясатына сәйкес релевантты ресурстарды сұрыптау;

Электронды каталог қызметі

Электронды каталог қызметі жаңа түсімдерді өңдеуді жүзеге асырады, электронды каталог құруға қатысады, электронды каталог саласындағы жаңа технологияларды енгізу мен оны әзірлеуге жауапты. Осы аталған қызметте жүргізілетін штрих кодтау жүйесі, әдебиеттерді барынша тез іздестіруге көмектеседі. Құжаттарды өңдеудің алғашқы сатысындағылар - кітапхананың кез келген бөліміндегі кітап жолын бақылауға мүмкін болатын әрбір данаға бір-бірден штрих-код беру, электронды оқырман билетіндегі кітап туралы ақпаратты енгізіп/шығару, құжаттарды қолдану мен оқырманның нендей кітап талап ететініне мониторинг жүргізу.

Кітап сақтау бөлімі

Негізгі қорларды сақтау бөлімдері бірінші және бесінші қабаттарда орналасқан (барлығы жеті кітап сақтайтын бөлім), бұл кітапхананың жалпы аумағының 6250 шаршы метрін алып жатыр және олар 1,5 млн. ақпаратты сақтаудың қатты түрлері мен басқа да басылымдарды тұрақты сақтау үшін көзделген.

Бөлімнің негізгі қызметі :

·Кітапхананың негізгі ғылыми қорларын орналастыруды ұйымдастыру.

·Кітапхана қорларын барынша сақтау мен қорғауды қамтамасыз ету. Кітапхана қорын тиянақты және уақытылы есепке алуды жүргізу. Ұлттық әдебиет қорын құрастыру мен сақтауды ұйымдастыру;

·Қорды сақтауға байланысты физикалық-химиялық, биологиялық, сондай-ақ санитарлық-гигиеналық режимді сақтау;

· Кітаптарды өңдегеннен кейін электронды каталог бөлімінен жаңа түсілімдерді қабылдау;

· Кітапхананың құрылымдық бөлімдеріне кітаптарды тарату;

· Тұтынушылардың ақпараттық сұранысы толық әрі жылдам қамтамасыз ету;

· «ҚазҰЭК», «Кітап беру», «Қордың жылжуы» бағдарламасы бойынша жұмысты ұйымдастыру және «телелифт» жүйесі бойынша сұраған басылымдарды немесе құжаттарды жеткізу;

· Кітапхананың көрмелеріне қою арқылы әдебиеттің жаңа түсілімдерін, баспа өнімдерін және басқа материалдарды насихаттау.

Негізгі кітап сақтау қорында төмендегідей құжаттар сақталады:

Білім берудің барлық салалары бойынша кітаптар мен басқа да басылымдар;

· Қазақстан туралы қазақстандық басылымдар мен материалдар;

· әлем әдебиеті; · сандық материалдар;

· әр түрлі әлем тілдеріндегі 1500 аса мерзімді басылымдар атауы.

Кітап сақтау бөлімінің қоры ҚР ҰАК-ның өте маңызды, көпшілік қолды және жылжымалы бөлігі болып саналады.

Кітапхананы болжау мен дамыту секторы және ғылыми-ұйымдастыру бөлімі

Негізгі қызметтік бағыттар:

· кітапхана қызметін реттейтін нормативті-ұйымдастыру құжаттарының базасын қалыптастыру;

· анықтамалық аппарат құру және енгізу, құжаттармен іс жүргізуді ұйымдастыру, құжаттаудың бірегей тәртібімен қамту.

· видео және фотоматериалдар қорын құру бойынша жұмыс жүргізу;

· ақпараттық көрсеткіштер мен құжаттар жасауды реттеу, ұйымдастыру техникалық құралдарын қолдану негізінде құжаттама ақпараттарын және құжаттар айналымын тіркеудің жаңа технологиялық процесстерін әзірлеп, енгізу;

· республикамыздағы кітапханалар жайын болжау және талдау жасау;

· кітапханаларды диагностикалық-сараптамалық тексеру;

· аймақаралық әдістемелік бірлестіктермен жұмыстарды үйлестіру;

· кітапханадағы инновациялық процесстерді ұйымдастыру;

· кітапхана қызметкерлерінің біліктілігін арттыру;

· кәсіби байланыстарды дамыту және т.б..

Орталық міндеттеріне консультациялық және тәжірибелік көмек көрсету, сонымен бірге оны әрі қарай дамыту басымдықтарын айқындау мақсатында ОКЖ қарасты әрбір кітапхананың қызметіне жасалған диагностикалық сараптамалық зерттеулер кіреді. Зерттеулер нәтижесі бойынша аналитикалық анықтамалар, ұсыныстар жасалып, зерттеу қорытындысы мәдени орындардағы орган жетекшілеріне мәлімдеуге жеткізіледі. Кітапхананы жаңарту мен дамыту процесстерінің маңызды құраушысына кітапхана мамандарын кәсіби дайындау деңгейін біртіндеп көтеру жатады: жаңа жағдайдағы жұмыстарға үйрету, олардың шығармашылық мүмкіндіктерін шыңдау.

Пайдаланушыларға қызмет көрсету бөлімінде 9 зал бар. Залдар бір мезгілде 500 адамға қызмет көрсете алады.

·Көпшілік оқу залы

·Мерзімді баспасөз залы

·Әлем әдебиеті залы

·Өнер әдебиеті залы

·Мүмкіндігі шектеулі оқырмандарға арналған зал

·Үнді зерделеу орталығы

·Ақпараттық даму орталығы

·Ғылыми оқу залы

·«Америка бұрышы»

Ақпараттық библиографиялық сервис қызметі

Шексіз ақпараттар ағымында Сізге дұрыс бағдар беретін - ақпараттық-библиографиялық сервис қызметі. Оның міндеті – қажет әдебиеттерді, библиографиялық және фактографиялық мәліметтерді іздестіруде оқырмандарға көмек көрсету.

Кезекші библиограф телефон арқылы не spravka@nabrk.kz электронды поштасы арқылы тікелей келіп жатқан оқырмандар сұраныстарын орындайды. Библиограф орындалған сұрауларды принтер, факс, телефон, электронды пошта және кітапхана вэб-сайтындағы интерактивті мүмкіндіктер негізінде жібереді.

Ақпараттық технологиялар қызметі АҚРҰАК электронды ресурстарын, яғни, мәліметтер базасын, электронды каталогтарды, вэб-порталды және тақырыптық желілік жобаларды тиімді басқару мақсатында құрылған.

Орталықтағы басты жұмыс бағытына алыс-жақын шетелдердегі алпауыт ақпарат ұстаушылардың электронды каталогы мен қашықтағы мәліметтер базасына қол жеткізумен қамту әрі оны тестіден өткізу, баға беру, қадағалау. Тұтынушылардың сұрауы бойынша алыстағы электронды каталогтар мен мәліметтер базасындағы ақпараттар терең іздестіріледі, қашықтағы мәліметтер базасы секілді АҚРҰАК жеке қорынан құжаттарды электронда жеткізуге өтінімдер қабылданады. Бұдан басқа, электронды ресурстарды басқару қызметі сандық кітапхананы, әдебиеттердің меншікті электронды коллекцияларын құру үшін құжаттар көлемін анықтайды.

Ғылыми-талдау орталығы

Басты мақсаты: кітапхана ісін дамыту, ғылыми- зерттеу жұмысын кітапхана қызметінің бағыттары бойынша іске асыру, облыстық кітапханалардың талдау қызметтерін қалыптастыру, жоспарлау, есеп беру, кітапханалық процестерді мөлшерлеу бойынша жұмыстарды ұйымдастыру, кітапханалық қызметтерге көмек ретінде әдістемелік құралдарды шығарушы.

Мәдени бағдарламалар және көрмелер орталығы

 Орталықтың негізгі міндеттері:

·қазақстандық кітаптарды, қазақстандық жазушылардың шығармашылығын насихаттау, жаңа ұрпақты тәрбиелеуде қазақстандық кітап мәдениетінің әрі қарай да маңызын арттыра түсу, тұтынушыларды оқуға тарту;

·өскелең ұрпақтың бойындағы адамгершілік, рухани қасиеттерді нығайтатын, ой-өрісі биік парасаттылықты, сондай-ақ қазақ халқының тарихи мұрасын насихаттау арқылы патриоттықты, оқырмандардың азаматтық көзқарасын қалыптастыратын қазақ халқының өткен тарихына, оның мәдени мұрасына, сан ғасырлық дәстүрі мен салтына деген зор ілтипатты бойларына сіңіру;

·кітап пен оқуды көпшілікке насихаттау;

·кітапхана мен Қазақстанның шығармашылық және қоғамдық зиялы өкілдері арасындағы байланысты нығайту.

Негізгі қызмет түрлері:

·мемлекеттік мерекелерге, айтулы даталарға, жазушылар мен ақындарға, қоғам қайраткерлеріне арналған кітап көрмелерін ұйымдастыру;

·шығармашылық кештерді, тұсаукесерлерді, әдеби кештерді өткізу;

·халық мерекелеріне, салт-дәстүрлерге арналған мәдени-көпшілік шараларды өткізу;

·сурет көрмелерін ұйымдастыру.

Орталық құрамына көрме және этнография залы кіреді. Орталық мамандары кітап көрмелерін ұйымдастыру, мәдени-көпшілік шаралар мен экскурсиялар өткізумен шұғылданады.

Этнографиялық залда Қазақстандағы тарихи оқиғалардың үзінділері біртұтас композициямен көрсетілген, әсем безендірілген паннода ежелгі Түркістан ескерткіштері – XII-XIV ғасырлардағы Хожа Ахмед Яссауидің архитектуралық кешендері, ұлы шайқастардың панорамасы, Алматы облысы Есік қорғанынан табылған Алтын адамның эскизі ұсынылған. Залдың әшекейі – бұл киіз үй. Келушілер оның жасауларына, тұрмыста қолданылатын көне заттарға, қолөнер бұйымдарына қызығушылық танытады. Бұлар – басқұрлар, текеметтер, алашалар, сырмақтар мен көрпелер. Қазақ халқының мәдениетіне жататын ұлттық киімдер, ұлттық музыкалық аспаптар – домбыра мен қобыз, теріден жасалынған пішіндер, тас тәрізді «бал-бал», керек-жабдықтар, жігіттердің сауыт-саймандары мен қару-жарақтары, зергерлік бұйымдар – моншақтар, сырғалар, әшекейленген белдіктер және т.б. залға ерекше көрік береді. Залға келушілер этнографиялық әдебиеттермен, қазақ халқының тарихымен танысады, тақырып бойынша дискілерді көре алады.

Ғылыми ұйымдастыру орталығы

Кітапхана жұмысының бағдарламасы-нысаналық ғылыми және өндірістік қызметінің негізгі бағыттарын жоспарлауды қамтамасыз ету. Кітапханада өткізілетін әр деңгейдегі ғылыми конференция, семинарла мен іс-шараларды ұйымдастыру барысында барлық құрылымдық бөлімдердің жұмыстарын үйлестіруші; Кітапхананың халықаралық қызметіне ұйымдастыру жағынан қолдау көрсетуші; Кітапхана жұмысын жоспарлау, есеп дайындауды, құжаттар айналымын қамтамасыз ету, ведомстволық мұрағатты құру және оның қызметін қамтамасыз етуші. Ұйымда құжаттармен жұмыс істеу әдістерін жетілдіруші, жаңа техникалық құралдар мен бағдарламаларды пайдалана отырып электронды құжат айналымын тәжірибеге енгізуші.