Жаңалықтар

19/10/2009
«Электронды кітапханалар және ақпараттық теңсіздікті жою»

8-9 қазанда Белоруссияның Ұлттық кітапханасында V Халықаралық «Электронды кітапханалар және ақпараттық теңсіздікті жою» тақырыбымен кітаптану оқуы өтті.

Конференцияны ұйымдастырушылар – Белоруссия Мәдениет министрлігі, Белоруссия Республикасының ЮНЕСКО ісі жөніндегі Ұлттық комиссиясы және Белоруссия мен Чехияның Ұлттық кітапханалары.

Форум жұмысына 300-ге жуық делегат қатысты. Олар - ұлттық және шетелдік кітапханалардың, білім беру және ғылыми-зерттеу мекемелері мен ұйымдарының мамандары, заң шығару саласы мен атқарушы билік органдарының, қоғамдық бірлестіктердің өкілдері, сондай-ақ бағдарламалық, техникалық құралдармен және ақпараттық өнімдермен қамтамасыз етушілер. Қазақстан тарапынан ҚР Ұлттық академиялық кітапханасы бас директорының орынбасары Ә. Сәрсембинова өкілдік етті.

V Халықаралық кітаптану оқуы шеңберінде жұмыс жасаған тақырыптық секциялар: «Электронды кітапханалар қызметіндегі ұйымдастыру-технологиялық аспектілер», «Кітапханаларға арналған электронды ақпараттық ресурстар: басқару, пайдалану», «Электронды ортадағы кітапхана пайдаланушыларына қызмет көрсету».

«Электронды кітапханалар қызметіндегі ұйымдастыру-технологиялық аспектілер» секциясында «Қазақстан кітапханашыларының сандық бастамасы: ҚазҰЭК жобасы» баяндамасымен Ә. Сәрсембинова сөз сөйледі. Баяндама конференция қатысушыларының ерекше қызығушылығын оятты.

Конференция қатысушыларының баяндамаларында электронды кітапханаларды құру мәселесі жан-жақты қаралды. Соның қатарында «ЭК әлеуметтік институт ретінде», «ЭК және электронды қызметтер», «ЭК және авторлық құқық», «ЭК дефинициясы» және басқалар бар. БҰК ұлттық библиография мәселелері талқыланды; ақпараттық ресурстарды пайдаланушыларға қызмет көрсетудің статистикалық есеп жүргізу тәжірибесі де қызықты өтті. Бұл - оқырмандарға қызмет көрсетудегі вэб-технологияның және ұлттық кітапхананың мүмкіндігі арқылы облыстық кітапханалар базаларына қолжеткізу және басылымды цифрлаудың әдістемесі мен жолы. Мазмұнды деген баяндамалар конференция материалдарына енгізілді.

Бұл ретте «Қолжазбалар және «MANUSCRIPTORIUM» ескі басылымдарының еуропалық электронды кітапханасы» ғылыми-практикалық семинарына осы конференциядағы маңызды оқиға деп қарау керек. Чехияның Ұлттық кітапхана қызметкерлері «MANUSCRIPTORIUM» электронды кітапханасының жаңа жобасын ұсынды. Пікірсайыс барысында бұл жобаға ҚазҰЭК жобасы да қатыстырылды.

Жұмыс тәжірибесімен танысу мақсатында қонақтар кітапхана залдарына экскурсия жасады. Белоруссия Ұлттық кітапханасының жаңа ғимараты оқырмандарға 2006 жылы ашылды. Содан бастап ТМД елдерінің ұлттық кітапханалары үшін бұл игі тәжірибеге айналды. БҰК ғимаратының архитектуралық құрылысы өзгеше әрі бағдарламалық-техникалық бірегей кешен болып саналады. Кітапхана қоры 14 миллионға есептелген. Қазіргі кезде БҰК қорында 8 миллионнан аса кітап бар, 1300 қызметкер жұмыс істейді, онда 20 оқу залы, 2000 оқырман орны бар.

Мұнда қызықты жобалар мен идеяларды жүзеге асыруға және кітапханашылардың шығармашылықпен айналысуына жайлы жағдай жасалған. БҰК қызметкерлерінің басым бөлігі жоғары білімді кітапханашы мамандардан құралған. Минскідегі Белоруссия Өнер университеті жанында кітапханаларға арнап білікті мамандар даярлайтын ақпараттық-құжаттық коммуникация факультеті жұмыс істеуде. Қажет кезінде факультет БҰК үшін арнайы студенттерді қабылдауды жүргізеді. Мұның бәрі БҰК мамандарының жоғары білім алуына сеп болуда. Мұнда қатардағы кітапханашылардың өте қызықты ақпараттар мен баяндамалар әзірлеп, ғылыми талдау және қорытынды жасауларына мүмкіндік бар.

Екі күн бойы форумға қатысушылар «ТЕЛЕЛИФТ» жүйесінің мүмкіндігімен танысты. Кітап сақтау мен оқу залдарындағы кітап беру бекетінде қызмет көрсететін кітапханашылар жүйені пайдаланудың қарапайым екенін әрі мамандардың еңбегін әлдеқайда жеңілдеткенін мәлімдеді. Ең бастысы, пайдалану ережесін қатаң сақтау қажет екенін ескертті. ТМД елдері бойынша ТЕЛЕЛИФТ жүйесін алғаш рет енгізген - Белоруссия Ұлттық кітапханасы. Одан кейін осы жүйені таңдаған - ҚР Ұлттық академиялық кітапханасы. Бұдан бөлек, бұл жүйені Ресей мен Әзірбайжан кітапханалары да енгізуді жобалап отыр.